مقایسه توانمندی زئارالنون و نانوزئولیت بر بهبود مولفه‌های جوانه‌زنی و شاخص‌های فیزیولوژیکی روکولا (Eruca sativa L.) تحت تنش کم‌آبی

گله داری, فاطمه; زینلی پور, نجمه; آروین, محمد جواد; سرچشمه‌پور, مهدی

doi:10.30470/ashc.2026.742863

مقایسه توانمندی زئارالنون و نانوزئولیت بر بهبود مولفه‌های جوانه‌زنی و شاخص‌های فیزیولوژیکی روکولا (Eruca sativa L.) تحت تنش کم‌آبی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

فاطمه گله داری ¹ ^¶

نجمه زینلی پور ¹

محمد جواد آروین ²

مهدی سرچشمه‌پور ³

¹ گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

² گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان ، ایران

³ گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان ، ایران

10.30470/ashc.2026.742863

چکیده

به منظور مطالعه تأثیر تنش کم‌آبی و تیمارهای نانوزئولیت و زئارالنون بر جوانه‌زنی و شاخص‌های رشد روکولا آزمایشی به‌صورت اسپلیت پلات بر پایه طرح کاملا تصادفی و شامل دو سطح آبیاری (100 و 70 درصد ظرفیت زراعی) به‌عنوان تیمار اصلی و پرایمینگ بذر در محلول زئارالنون (60 و 120 میکرولیتر بر لیتر) و تزریق نانوزئولیت (5/1 و 3 میلی‌گرم بر کیلوگرم) به‌عنوان تیمارهای فرعی صورت گرفت. نتایج نشان داد که تیمار بذور با زئارالنون 120 میکرولیتر بر لیتر، کوتاه‌ترین زمان تا حداکثر جوانه‌زنی را در دو سطح کم‌آبی (70 و 100%) داشت (4/2 روز). این تیمار در روز سوم و ششم پس از کشت، بیشترین درصد جوانه‌زنی را در آبیاری100 درصد ظرفیت زراعی نشان داد. تیمار زئارالنون 120 میکرولیتر بر لیتر، بالاترین شاخص بنیه گیاهچه (67/4) و بیشترین سطح برگ اولیه (7/34) را دارا بود. بیشترین سطح برگ نهایی (cm27/86) در آبیاری 100 درصد ظرفیت زراعی و زئارالنون 120 میکرولیتر بر لیتر به‌دست آمد، در‌حالی‌که تحت کم‌آبی70 درصد و نانوزئولیت 5/1 میلی‌گرم بر لیتر بیشترین سطح برگ نهایی را تولید کرد (cm25/86). زئارالنون 120 میکرولیتر بر لیتر، بیشترین طول ساقه را در آبیاری شاهد نشان داد (cm03/13). تأثیر متقابل آبیاری و تیمارها بر وزن خشک بوته معنی‌دار و بیشترین آن در آبیاری 100% و زئارالنون 120 میکرولیتر بر لیتر (470) و نانوزئولیت 3 میلی‌گرم بر کیلوگرم (461) به‌دست آمد. زئارالنون و نانوزئولیت به بهبود جوانه‌زنی و رشد گیاه روکولا در شرایط تنش کم‌آبی کمک نموده و راهکاری مؤثر برای کاهش اثرات منفی تنش کم‌آبی بر رشد و عملکرد گیاهان می‌باشند.

کلیدواژه‌ها

نانوذره

شاخص بنیه گیاهچه

روکولا دایتون

پرولین

زئولیت

موضوعات