تنش های غیر زیستی در محصولات باغبانی

تنش های غیر زیستی در محصولات باغبانی

تأثیر کاربرد هیومیک اسید بر رشد، عملکرد و شاخص‌های فیزیولوژیکی گیاه رازیانه (Foeniculum vulgare cv. Boeili RZ) تحت شرایط تنش کم‌آبیاری

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
3 بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد دزفول، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، خوزستان،
10.30470/ashc.2026.742868
چکیده
رازیانه گیاهی علفی از خانواده چتریان است. تنش خشکی طیف گسترده‌ای از پاسخ‌های گیاه، از تغییر در متابولیسم سلولی تا کاهش سرعت رشد را در پی دارد. به‌منظور بررسی واکنش‌های رشدی و فیزیولوژیکی گیاه رازیانه به کاربرد تیمار هیومیک اسید تحت شرایط تنش کم‌آبی آزمایشی به‌صورت کرت‌های خرد‌شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار طی سال 1397 در دانشگاه زنجان صورت گرفت. تیمارهای آزمایش شامل سه سطح تنش آبی (100‌، 85 و 75 درصد ظرفیت زراعی) و سه سطح هیومیک‌اسید (صفر، 1 و 5/1 کیلوگرم در هکتار) بود. نتایج نشان داد که با افزایش شدت تنش کم‌آبی عملکرد گیاه کاهش یافته و از سوی دیگر با افزایش مقدار مصرف هیومیک اسید این صفت افزایش یافت. کارایی مصرف آب تحت تأثیر برهمکنش بین تنش کم‌آبی و تیمار هیومیک اسید قرار گرفت. بیشترین میزان این صفت در گیاهان آبیاری‌شده در سطح 85 درصد ظرفیت زراعی و تیمارشده با بالاترین سطح هیومیک اسید ثبت شد (62/0 گرم بر مترمکعب). ظرفیت آنتی‌اکسیدانی گیاهان رازیانه تحت آبیاری 75 درصد و سطح 5/1 کیلوگرم در هکتار هیومیک اسید، 12/93 درصد اندازه‌گیری شد، در حالی‌که قرار گرفتن گیاهان تحت شرایط عدم تنش آبی و عدم کاربرد هیومیک اسید موجب کاهش معنادار این مقدار شد. میزان پرولین با افزایش سطح تنش و مقدار مصرف هیومیک اسید به بالاترین سطح رسید (04/2 میلی‌گرم بر گرم). کاربرد هیومیک اسید در فرآیند کشت و تولید رازیانه با هدف غلبه بر پیامدهای منفی حاصل از رشد گیاه تحت شرایط کم‌آبی، قابل توصیه و حائز الزام بر بررسی‌های بیشتر است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 مهر 1405